ەكولوگىيالىق مادانىيلىك قۇرۇلۇشۇن سىزىل جىلىشتاتۇۇ

2020-12-30 10:44

   ۇچۇردا، اپپاق قاردىن قىنالىشۇۇسۇندا، توپ- توپ اققۇۇلار، قىزىل ۅردۅك، جاشىل باش ۅردۅكتۅر ۉرۉمچۉ ساياپىل كۅلۉ ماملەكەتتىك شالباا باقچاسىندا وينوپ، كەەلەرى سۇۇدا ارى - بەرى سۉزسۅ، كەەلەرى قاناتىن كۉۉلۅپ كۅكۅلۅپ ۇچۇپ، كەەلەرى باشىن سالىپ ازىق ىزدەپ، جاشوو كۉچۉنۅ تولعون كۅرۉنۉش كۅرۉندۉ. ساياپىل كۅلۉ ماملەكەتتىك شالباا باقچاسى باشقارۇۇ باشقارماسى جوسپور شايكەشتىرۉۉ بۅلۉمۉنۉن مۇدۇرۇ ۋاڭ ۋىيجۉن مىنداي دەدى: «بىيىل بئز قاناتتۇۇلاردان چوڭ اق قارقىرا، اققۇۇ، قىزىل ۅردۅك، جاشىل باش ۅردۅك سىياقتۇۇ ون نەچە تۉرۉن كۉزۅتتۉك، مىندان باشقا بئز داعى جاپايى دوڭۇز، ارقار جانا بۇعۇنۇ بايقادىق». 

  ساياپىل كۅلۉ ۉرۉمچۉنۉن ايلاناسىنداعى ەڭ زور تابئعىي تاتتۇۇ سۇۇ كۅلۉ قاتارى، ۉرۉمچۉنۉن زارىل سۇۇ بايلىعى جەرى. جاقىنقى جىلداردا، كۅپ تۉردۉۉ سەبەپتەردەن، كۅل بەتى بئر مەزگىل تەك 0.18 چارچى كلومەتىرگە ەلە سوولۇپ قالعان. ساياپىل كۅلۉنۉن ەكولوگىيالىق چۅيرۅسۉن قۇتقارۇۇ ۉچۉن، ۉرۉمچۉ بئر سىيرا جەلەلەش ەكولوگىيانى قالبىنا كەلتىرۉۉ ساياساتتارىن جولعو قويۇپ، ارى 80 مئلليون يۇان قارجى سالىپ چۅيرۅ قورعوو جانا نەگىزگى جابدۇۇلار قۇرۇلۇشۇن الىپ بارىپ، ەكولوگىيانى قورعوو توقويۇنان 3050 مونۇ ۅستۉرۉپ، كۅل بەتىنىن ايانتى 20.92 چارچى كلومەتىرگە قالبىنا كەلدى. ۋاڭ ۋىيجۉن، ساياپىل كۅلۉن داعى بئر دەمجىي قورعوو ۉچۉن، شالباا باقچا بىيىل جاڭىدان چۅيرۅ كۉزۅتۉۉ جابدۇۇسۇن قوشۇپ، كۉزۅتۉۉ ۅرۉشۉ اپتونوم رايوندۇق تابئياتتى قورعوو جانا ەكولوگىيا سىستەماسى مەنەن جالعاشىپ، ار ۇباقىت كۉزۅتۉۉ ساندۇۇ ماالىماتىن چىعارۇۇعا بولورۇن ايتىپ مىنداي دەدى: «ساياپىل كۅلۉنۉن ايلاناسىنا قاناتتۇۇلاردى كۉزۅتۉۉچۉ بەش تۉيۉندۉ قۇردۇق. وشونۇ مەنەن بىرگە بئز تەرەڭ سۇۇ رايونۇنداعى ەكى سۇۇ ساپاتىن كۉزۅتۉۉ تۉيۉنۉن قۇرۇپ، ساياپول كۅلۉن قورعوونۇ ىشەنىچتۉۉ پارامەتىرى مەنەن قامدادىق». 

   بىيىل اپتونوم رايونۇبۇز داعى بئر دەمجىي كۉچتۉ چوعۇلتۇپ كۅك اسمان، تۇنۇق سۇۇ، تازا توپۇراق ۉچ چوڭ قورعوو كۉرۅشۉن جاقشى الىپ بارىپ، اتموسفەرانىن بۇلعانۇۇسۇنۇن الدىن الىپ جۅنگۅ سالىپ، رايون بىرلەشمە قورعونۇۇ بىرلەشمە اراكەتىن كۉچۅتۉپ، ۅنۅر جاي، كۅمۉر كۉيدۉرۉۉ، ماتورلوو ۇناا‹ۉچ چوڭ بۇلعوو قاينارى›ن ۇنۋەرىسال جۅنگۅ سالۇۇنۇ سىزىل كۉچۅتۉپ، 1- ايدان 10- ايعا چەيىن، اپتونوم رايونۇبۇزدا 14 شااردىن ورتوچو جاقشى اباا كۉن سانى ماملەكەتتىن تالابىنا جاقىنداشتى؛ ۅنۅر جاي كەرەكسىز سۇۇلارى، تۇرمۇش بۇلعاندى سۇۇلارى، ايىل- قىشتاق بۇلعاندى سۇۇلارىن ۇنۋەرىسال جۅنگۅ سالۇۇنۇ سىزىل بئر ۅڭچۅي پئلانداپ، سۇۇ ەكولوگىيا چۅيرۅ قووپسۇزدۇعۇنا چىنىعى كەپەلەتتىك قىلىپ، 11- ايعا چەيىن، اپتونوم رايونۇبۇز كۉزۅتكۅن 78 دايرانىن 166 كۉزۅتۉۉ بۅلۉگۉندۅگۉ سۇۇ ساپاتى وزوت بولۇۇ سالىشتىرماسى 98.8 پايىزعا جەتىپ، توپۇراقتى كۉزۅتۉۉ قۇرباتىنىن زامانداشۇۇسۇن جوعورۇلاتىپ، اپتونوم رايونۇبۇز جالپى جايعاشتىرعان توپۇراق چۅيرۅس ساپاتىن كۉزۅتۉۉ تۉيۉنۉ مئڭ بولۇپ، بۉت اپتونوم رايوندۇن بااردىق وودان (رايون، شاار) دارىن قاپتاعان تۇپۇراق چۅيرۅسۉن كۉزۅتۉۉ تورۇن نەگىزىنەن قالىپتاشتىردى.

   ۅنۉگۉۉ ۉچۉن جاشىلدىق انسايىن كەرەك. بىيىل 5- ايدا، اپتونوم رايونۇبۇز «2020- جىلدىق اپتونوم رايوندۇن ۅنۅر جاي جاشىل ۅنۉگۉۉ اراكەت دولبوورۇ»ن باسىپ تاراتىپ جولعو قويۇپ، جاشىل دولبوور، جاشىل تەحنىكا جانا تەحنولوگىيا، جاشىل ۅندۉرۉش، جاشىل باشقارۇۇنۇ زور كۉچ مەنەن تۉرتمۅكتۅپ، ەكونومىكالىق ۅنۉمگۅ داعى ەە بولو العان، ەكولوگىيالىق ۅنۉم جانا قوومدۇق ۅنۉمگۅ داعى ەە بولو العان جاشىل ۅنۉگۉۉ ۉلگۉسۉن جاراتىپ، ۅنۅر جاي ەكونومىكاسىنىن جوعورۇ ساپاتتا ۅنۉگۉۉسۉن ىلگەرى سۉردۉ. ازىرعا چەيىن، اپتونوم رايونۇبۇزدا ماملەكەتتىن باالاپ بەكىتۉۉسۉنۅن ۅتكۅن جاشىل زاۋوت جالپى 57 گە جەتىپ، سانى بويۇنچا ورتو- باتىش رايون ۅلكۅلۅرۉ ىچىندە الدىنقى ورۇندا تۇردۇ.

    شئنجاڭ فۇفىڭ بئيو ئلىم- تەحنىكا چەكتۉۉ شەرىكتىگى ىزىلدەپ ۅنۉكتۉرگۅن جاڭى تۉشۉم ــ ارگىنىن شىدىر تۉردۅ سىناق ۅندۉرۉش باسقىچىنان ۅتۉپ، چىنىعى ۅندۉرۉلۅ باشتادى. شەرىكتىك تۉر باشقى كۅزۅمۅلدۅۅچۉسۉ فىڭ شىحوڭ: بۇل تۉردۉۉ جۉگۅرۉنۉ چىيكى ماتەرىيال قىلعان جاڭى تۉشۉم ۅندۉرۉش بارىشىندا، ەل ارالىق وزوت تەحنىكانى قولدونۇپ، ۅندۉرۉش بارىشىنداعى تازارتۇۇنۇ ىشكە اشىرعانىن تاانىشتىرىپ مىنداي دەدى: «بئز ۅندۉرۉش بارىشىندا كەرەكسىز سۇۇ، كەرەكسىز كۉكۉم، تۉتۉن سىياقتۇۇ چۅيرۅ قورعوپ بئر جاقتىلۇۇ قىلۇۇ جابدۇۇ سىستەماسىن تەلەگەيلەشتىرىپ قۇرۇپ، قويو بەرۉۉ ۅلچۅمۉنۅ توشقون كەرەكسىز سۇۇنۇ تەرەڭدەي بئر جاقتىلۇۇ قىلۇۇ ارقىلۇۇ قايتارىپ ىشتەتىپ، كەرەكسىز تاشتاندى زاتتىق ماتەرىيالداردى بايلىقتاشتىرىپ قايرا قولدونۇۇنۇ ىشكە اشىردىق. پار قازاندان چىققان كۉل سىياقتۇۇلارعا قاراتمالۇۇ، بئز داعى جابىق قامپادا ساقتوونۇ قۇرۇپ، قۇرۇلۇش ماتەرىيالىنىن چىيكى ماتەرىيالى قىلىپ سىرتقا ساتىپ، ەنەرگىيا ۉنۅمدۅپ قويو بەرۉۉنۉ ازايتۇۇ، تۉشۉم ساپاتىن جوعورۇلاتىپ ۅنۉمۉن اشىرۇۇ، جوعورۇ ساپاتتا ۅنۉگۉۉ ماقساتىنا جەتتىك».  

   ەكولوگىيالىق چۅيرۅنۉ قورعوو قاتىشتۇۇ تارماقتاردىن عانا قىزماتى ەمەس، جالپى قوومدۇن كەنەن قولدووسۇ جانا قاتىشۇۇسۇنا اجاتتۇۇ. جاقىندا، اپتونوم رايونۇبۇز «اپتونوم رايوندۇن ەكولوگىيالق چۅيرۅ بويۇنچا زاكونعو قايچى جورۇقتاردى ماالىمداعانداردى سىيلوو ارعاسى (سىناق ىرەتىندە اتقارىلات)» ن باسىپ تاراتتى. «ارعا» دە مىنداي كۅرسۅتۉلدۉ: ار قانداي ورۇن جە جەكەنىن اپتونوم رايونۇبۇزدۇن ەكولوگىيالىق چۅيرۅ بويۇنچا زاكونعو قايسى جوورۇقتاردى ماالىمدوو ۇقۇعۇ بار. اپتونوم رايوندۇق ەل قۇرۇلتايى تۇراقتۇۇ كومىتەتى چۅيرۅ جانا بايلىقتاردى قورعوو قىزماتى كومىتەتىنىن مۇدۇرۇ پارحات توحتى مىنداي دەدى: «چۅيرۅ قورعوو كۅزۅمۅلدۅۅ ەپكىنىن سىزىل كۉچۅتۉۉ ۉچۉن، ماسەلەنى تۉزۅۅگۅ ۉيرۉلۉپ، ئز قۇۇپ ۅنۉمۉن سۉرۉشتۉرۉۉنۉ كۉچۅتۉپ، ەلى جۇرت كۅڭۉل بۇرعان ورچۇندۇۇ ەكولوگىيالىق چۅيرۅ مەنەن ەل تۇرمۇشۇ ماسەلەسىن چەچۉۉنۉ چىمىرقانا تۉرتمۅكتۅۅ مەنەن بىرگە، بۇلعانۇۇنۇن الدىن الىپ جۅنگۅ سالۇۇ چابۇۇلۇن جاقشى الىپ بارۇۇ ۉچۉن ورتوق تاانىمدى چوعۇلتۇپ، كۉچتۉ چوعۇلتۇپ، قامسىزدوو مەنەن قامدايبىز». 

   جاشىل بولسو ۇلۇۇ تابئياتتىن تۉسۉ، ارى شئنجاڭدىن ۅنۉگۉۉسۉنۉن نەگىزگى تۉسۉنۅ ايلانعان. اپتونوم رايوندۇق پارتكوم پارتئيا مەكتەبىنىن ورۇنباسار مەكتەپ مۇدۇرۇ، پراففەسسورۇ دۇان لئياڭ مىنداي دەدى: «جاشىل توو تۇنۇق سۇۇنۇن شاراپاتى، ەڭ اقىرىندا ەلى جۇرتتۇن تۇرمۇشۇن جاقشىلووعو جۉزۅلۅشتۉرۉپ، ەلى جۇرتتۇن كىرەشە ارتتىرىپ بايۇۇسۇنا جۉزۅلۅشتۉرۉپ، الدۇۇ قوومدۇ قۇرۇۇعا جۉزۅلۅشتۉرۉۉ كەرەك، بۇل چىنىعى ماانىدەگى جاشىل شايكەشتۉۉ جانا جاشىل ۅنۉگۉۉنۉن ورتوق جەڭىشى سانالات».

〖2020.12.30-10:44〗    جووپتۇ رەداكتور:ayqurek
0

شئنجاڭ جاڭىلىقتارىنان تۉز بايان  باسما ۇقۇق مەنچىگى

تەلەفون:(0991)2508509  9  (0991)2578492

دارەگى: شئنجاڭ ۉرۉمچۉ شاارى 830- نومۇر شئنجاڭ رادىيو تەلە ىستانسىياسى تارتۇۇ، تىزگىندۅۅ ئماراتى 17- قابات

بەرۉۉلۅردۉ توردون تارتۇۇ، كۅرۉۉ، تىڭشوو ماقۇلدۇق نومۇرۇ:3105103

新ICP备10200192号-4  新B2-20040027

新公网安备 65010202000379号

شئنجاڭ رادىيو تەلە ىستانسىياسىنىن شىبىر سۅز جايىتىنا نازار وودارىڭىز